Kalkulator GKI oblicza Glucose Ketone Index na podstawie stężenia glukozy i ketonów BHB we krwi. Wpisz oba pomiary, wybierz jednostkę glukozy, a otrzymasz GKI i orientacyjny poziom ketozy.
Skala orientacyjna. Niższy GKI nie zawsze oznacza lepszy wynik.
Do obliczenia GKI potrzebujesz dwóch pomiarów wykonanych z krwi:
Oba pomiary wykonaj jeden po drugim.
W kalkulatorze wpisz stężenie BHB w mmol/L oraz glukozę w mg/dL lub mmol/L. Kalkulator przeliczy jednostki i obliczy GKI.
Przykład:
Glukoza: 80 mg/dL
BHB: 1,1 mmol/L
80 ÷ 18,016 = 4,44 mmol/L
4,44 ÷ 1,1 = GKI 4,04
GKI, czyli Glucose Ketone Index, to stosunek stężenia glukozy do beta-hydroksymaślanu we krwi.
GKI uzupełnia sam pomiar BHB o informację dotyczącą poziomu glukozy. Przy BHB 2,0 mmol/L i glukozie 70 mg/dL GKI wynosi około 1,94. Przy tym samym BHB i glukozie 140 mg/dL GKI wzrasta do około 3,89.
Wskaźnik opisali w 2015 roku Meidenbauer, Mukherjee i Seyfried do monitorowania interwencji metabolicznych wykorzystujących dietę ketogeniczną, przede wszystkim w badaniach dotyczących guzów mózgu.
Jego podstawowym zastosowaniem jest jednoczesna ocena relacji między glukozą i BHB.
Wzór:
GKI = glukoza [mmol/L] ÷ BHB [mmol/L]
Przy wyniku glukozy podanym w mg/dL kalkulator przelicza go na mmol/L:
glukoza [mmol/L] = glukoza [mg/dL] ÷ 18,016
Przelicznik 18,016 wynika z masy molowej glukozy wynoszącej około 180,16 g/mol.
Przykład dla glukozy 90 mg/dL i BHB 1,5 mmol/L:
90 ÷ 18,016 = 5,00 mmol/L
5,00 ÷ 1,5 = GKI 3,33
Niższe GKI oznacza niższą glukozę względem stężenia BHB. Wynik może spaść przez obniżenie glukozy, wzrost BHB albo oba zjawiska jednocześnie.
| GKI | Interpretacja |
|---|---|
| 9 i więcej | poza typowym zakresem ketozy według GKI |
| 6-9 | łagodna ketoza |
| 3-6 | umiarkowana ketoza |
| 1-3 | głęboka ketoza |
| poniżej 1 | bardzo niski stosunek glukozy do ketonów |
Te zakresy służą do orientacyjnej oceny relacji glukozy do BHB. Docelowa wartość zależy od celu stosowania diety ketogenicznej, sposobu pomiaru i sytuacji metabolicznej.
GKI około 1 było proponowane jako cel w wybranych eksperymentalnych terapiach metabolicznych. Przy zwykłej diecie ketogenicznej typowe wartości mogą być wyższe.
Niski GKI oznacza dużą ilość BHB w stosunku do glukozy.
Przykładowo GKI 2 opisuje głębszą relację ketonową niż GKI 4, ale sam wskaźnik pokazuje wyłącznie: glukoza : BHB
Tempo utraty tkanki tłuszczowej zależy od bilansu energetycznego, a adaptacja ketogeniczna obejmuje również zmiany w wykorzystaniu kwasów tłuszczowych i ketonów przez tkanki.
Ketony egzogenne mogą szybko podnieść BHB i tym samym mocno obniżyć GKI, nawet przy krótkim czasie od rozpoczęcia diety ketogenicznej.
Glukozę i BHB mierz w tym samym czasie. Dzięki temu obie wartości opisują ten sam moment metaboliczny.
Przy porównywaniu wyników zachowuj podobne warunki: porę dnia, odstęp od posiłku i treningu.
Autorzy pierwotnej metodologii przy monitorowaniu terapii metabolicznej wykonywali pomiary około 2-3 godziny po posiłku. Przy kontrolowaniu diety ketogenicznej można również stosować pomiary na czczo.
Najbardziej miarodajny trend powstaje z pomiarów wykonywanych regularnie w podobnych warunkach.
Rano wzrost kortyzolu i innych hormonów może zwiększyć produkcję glukozy przez wątrobę. Glukoza rośnie, BHB może jednocześnie spaść i GKI staje się wyższe.
Taki wynik może występować również podczas prawidłowo utrzymywanej diety ketogenicznej.
Na glukozę i BHB wpływają między innymi:
Seria pomiarów wykonanych w podobnych warunkach pokazuje trend znacznie dokładniej niż pojedynczy wynik.
Intensywny trening może przejściowo zwiększyć glukozę. Adrenalina pobudza uwalnianie glukozy z wątroby, aby zapewnić paliwo pracującym mięśniom.
Podczas wysiłku zmienia się również zużycie kwasów tłuszczowych i ketonów. GKI bezpośrednio po treningu może więc wzrosnąć mimo utrzymywania diety ketogenicznej.
Do śledzenia trendu najlepiej porównywać pomiary wykonane w podobnym odstępie od treningu.
Przy dużej podaży węglowodanów glukoza pozostaje głównym źródłem energii, a insulina ogranicza uwalnianie kwasów tłuszczowych z tkanki tłuszczowej i ketogenezę w wątrobie.
Po ograniczeniu węglowodanów spada insulina, zwiększa się dostępność wolnych kwasów tłuszczowych i wątroba produkuje więcej ciał ketonowych.
Główne ciała ketonowe to:
Domowe mierniki ketonów we krwi oznaczają BHB. Tę wartość wykorzystuje kalkulator GKI.
Za początek ketozy żywieniowej często przyjmuje się BHB około 0,5 mmol/L. Podczas diety ketogenicznej często obserwuje się około 0,5-3 mmol/L, a wynik zależy od podaży węglowodanów, kalorii, aktywności i indywidualnego metabolizmu.
Pełna adaptacja ketogeniczna obejmuje również zwiększenie zdolności mięśni i innych tkanek do wykorzystywania kwasów tłuszczowych oraz ketonów. Te zmiany rozwijają się dłużej niż sam wzrost BHB.
Ketony mogą powstawać z kwasów tłuszczowych uwolnionych z tkanki tłuszczowej albo z tłuszczu dostarczonego z jedzeniem.
Po spożyciu MCT BHB może wzrosnąć, a GKI spaść. Część ketonów powstaje wtedy z właśnie dostarczonego tłuszczu.
Tempo redukcji tkanki tłuszczowej zależy przede wszystkim od bilansu energetycznego. GKI pokazuje relację glukozy do BHB i może stanowić dodatkowy parametr podczas prowadzenia diety ketogenicznej.
BHB można zwiększyć na dwa sposoby:
Dla wyniku GKI oba mechanizmy mogą prowadzić do podobnego spadku wskaźnika, ale metabolicznie przebiegają inaczej.
Zmniejszenie podaży węglowodanów obniża dostępność glukozy i zwykle insuliny. Zwiększa się uwalnianie kwasów tłuszczowych i ich wykorzystanie przez wątrobę do produkcji ketonów.
Często stosowany zakres to około 20-50 g węglowodanów na dobę, a indywidualny próg wejścia w ketozę może być wyższy lub niższy.
Jedna osoba utrzyma BHB powyżej 0,5 mmol/L przy 50 g węglowodanów, druga osiągnie podobny wynik przy mniejszej podaży.
Wraz z wydłużaniem czasu od ostatniego posiłku zmniejszają się zapasy glikogenu wątrobowego, spada insulina i zwiększa się uwalnianie kwasów tłuszczowych.
BHB zwykle rośnie, a GKI może spadać.
Długość postu warto dobierać do celu diety, tolerancji i całkowitego sposobu żywienia, zamiast do konkretnego wyniku kalkulatora.
MCT, czyli trójglicerydy średniołańcuchowe, szybko trafiają do wątroby i mogą zostać wykorzystane do produkcji ciał ketonowych.
Po spożyciu MCT wzrost BHB można często zmierzyć bezpośrednio we krwi.
MCT dostarcza również energii. Przy redukcji masy ciała ilość oleju trzeba uwzględnić w całkowitej podaży kalorii.
Większe jednorazowe porcje MCT mogą powodować ból brzucha, nudności albo biegunkę.
Najczęściej stosowane MCT to:
W badaniach bezpośrednio porównujących poszczególne MCT C8 powodował większy wzrost BHB niż C10.
Przy celu ukierunkowanym na zwiększenie ketonów czysty C8 działa zwykle mocniej niż mieszanka C8/C10.
Preparaty z ketonami egzogennymi zwiększają stężenie BHB bezpośrednio po spożyciu.
Najczęściej stosuje się:
W metaanalizie 43 badań obejmujących 586 osób ketony egzogenne zwiększały BHB średnio o około 1,73 mmol/L, a glukoza spadała średnio o około 0,54 mmol/L, czyli 9,7 mg/dL.
Estry ketonowe podnosiły BHB mocniej niż sole BHB.
Przed suplementacją:
Glukoza: 90 mg/dL = 5,0 mmol/L
BHB: 0,8 mmol/L
GKI:
5,0 ÷ 0,8 = 6,25
Po przyjęciu ketonów egzogennych BHB wzrasta do 2,0 mmol/L:
5,0 ÷ 2,0 = 2,5
GKI spada z 6,25 do 2,5.
W tym przypadku wzrost BHB pochodzi głównie z suplementu. Kalkulator uwzględnia wyłącznie aktualne stężenie glukozy i BHB, dlatego pochodzenie ketonów pozostaje poza samym równaniem.
MCT działa inaczej: dostarcza kwasów tłuszczowych, z których wątroba produkuje ketony.
Ketony egzogenne szybko zwiększają stężenie BHB we krwi.
Własna ketogeneza rozwija się poprzez ograniczenie dostępności węglowodanów, spadek insuliny, większy napływ kwasów tłuszczowych do wątroby i ich przekształcanie w ciała ketonowe.
Dlatego po estrze ketonowym można uzyskać wysokie BHB również przy wysokiej podaży węglowodanów. Taki pomiar opisuje wysokie stężenie ketonów egzogennych, a dieta ketogeniczna prowadzi dodatkowo do szeregu zmian w metabolizmie glukozy i tłuszczów.
BHB pokazuje stężenie beta-hydroksymaślanu we krwi.
GKI pokazuje stosunek glukozy do BHB.
Przykład:
Pomiar A
glukoza: 75 mg/dL
BHB: 1,5 mmol/L
GKI: około 2,78
Pomiar B
glukoza: 135 mg/dL
BHB: 1,5 mmol/L
GKI: około 5,0
BHB jest identyczne. Różnica GKI wynika z poziomu glukozy.
Do obliczenia GKI wykorzystuje się BHB zmierzone we krwi.
Paski do moczu mierzą głównie acetooctan. Ich wynik zależy również od nawodnienia i ilości ketonów wydalanych przez nerki.
Po adaptacji ketogenicznej ilość ketonów wydalanych z moczem może się zmniejszyć, ponieważ organizm coraz efektywniej nimi gospodaruje.
Analizatory oddechu mierzą przede wszystkim aceton. Kalkulator GKI wykorzystuje natomiast BHB z krwi.
Ketoza żywieniowa oznacza kontrolowany wzrost produkcji ketonów związany z ograniczeniem dostępności węglowodanów.
Kwasica ketonowa oznacza nadmierne nagromadzenie ketonów połączone ze spadkiem pH krwi. Największe ryzyko dotyczy osób z cukrzycą, szczególnie przy niedoborze insuliny.
Inhibitory SGLT2 mogą sprzyjać euglikemicznej kwasicy ketonowej, w której glukoza może pozostawać na poziomie znacznie niższym niż w klasycznej cukrzycowej kwasicy ketonowej.
Ocena kwasicy opiera się na BHB, glukozie, objawach oraz parametrach równowagi kwasowo-zasadowej. Sam GKI ma tutaj ograniczoną wartość diagnostyczną.
BHB powyżej 3 mmol/L razem z nudnościami, wymiotami, bólem brzucha, zaburzeniami oddychania, silnym osłabieniem albo splątaniem wymaga pilnej oceny medycznej.
Ketozę żywieniową najczęściej określa się na podstawie BHB od około 0,5 mmol/L. GKI rozszerza ten pomiar o poziom glukozy i pokazuje proporcję między oboma parametrami.
Optymalny zakres zależy od celu. Przy zwykłej diecie ketogenicznej wynik może być wyższy niż w protokołach terapeutycznych nastawionych na głęboką ketozę.
GKI poniżej 1 oznacza bardzo dużą ilość BHB w stosunku do glukozy. Tak głęboka ketoza pojawia się przede wszystkim podczas dłuższego postu albo intensywnych interwencji ketogenicznych.
Pomiar na czczo dobrze sprawdza się do śledzenia trendu, ponieważ łatwo zachować podobne warunki każdego dnia. Pomiar 2-3 godziny po posiłku pozwala z kolei ocenić GKI po ustabilizowaniu odpowiedzi poposiłkowej.
Poranny wzrost kortyzolu może zwiększać produkcję glukozy przez wątrobę. Wyższa glukoza przy podobnym lub niższym BHB podnosi GKI.
Tak, jeżeli po jego spożyciu wzrost BHB przewyższy ewentualną zmianę glukozy. Najsilniejszy efekt ketogenny spośród popularnych MCT daje zwykle C8.
Ketony egzogenne szybko zwiększają BHB, dlatego GKI może spaść już po pojedynczej porcji. Taki wynik pokazuje aktualną relację glukozy do całkowitego BHB obecnego we krwi.
Tempo odchudzania wynika przede wszystkim z bilansu energetycznego. GKI pokazuje relację glukozy do BHB i może służyć jako dodatkowy parametr podczas diety ketogenicznej.
Klasyczne GKI oblicza się z BHB we krwi. Paski do moczu mierzą głównie acetooctan, dlatego dostarczają innego rodzaju informacji o metabolizmie ketonów.
Na początku diety ketogenicznej można mierzyć GKI 1-2 razy dziennie przez pierwsze 1-2 tygodnie, najlepiej zawsze w podobnych warunkach. Pozwala to zobaczyć tempo wzrostu BHB i zmian glukozy podczas wchodzenia w ketozę.
Po ustabilizowaniu wyników zwykle wystarcza 2-3 pomiary tygodniowo. Dodatkowy pomiar ma sens po większej zmianie ilości węglowodanów, okresie postu, zmianie suplementacji albo istotnej modyfikacji diety.
Przy ketogenicznych protokołach terapeutycznych częstotliwość pomiarów ustala się zgodnie z konkretnym protokołem. Często stosuje się wtedy pomiary 2 razy dziennie lub częściej.
Szukasz wyjątkowych produktów Biolabshop.pl? Teraz masz szansę zaoszczędzić 7% na całym zamówieniu! Wystarczy, że podczas składania zamówienia w sklepie internetowym Biolabshop wpiszesz kod rabatowy N2 w koszyku.
7% rabatu na kod N2 w koszyku